16.03.2019

Czesław Miłosz na klatce schodowej

   
Czasami wracam wieczorem do domu i spotyka mnie niespodzianka. Na skrzynkach na listy jeden z sąsiadów zostawia stare książki. Na początku myślałem, że ktoś wyzbywa się niepotrzebnych dla niego pozycji, które zalegają mu w domu. Po pewnym czasie skojarzyłem jednak, że jedna z pań na parterze jest szefową w lumpeksie i że to pewnie właśnie ona postanowiła czasami przynosić zalegającą u niej w sklepie literaturę. Tak czy siak są to tytuły, które uznane zostały za zbyt słabe na sprzedaż z zacnym procentem.



Wśród tych książek pojawiła się jedna, która może nie ze względów na zysk, ale ze względu na symbol minionych czasów komuny jest czymś godnym zabrania z klatki schodowej. Chodzi o Wiersze wybrane Czesława Miłosza. Raczej nie jestem fanem wierszy, ale coś mnie tknęło. Spojrzałem na rok wydania - 1980. Zajrzałem na tył okładki i czytam:

Czesław Miłosz, trzeci po Sienkiewiczu i Reymoncie polski laureat Nagrody Nobla, urodził się 30 VI 1911 r. w Szetejniach na Litwie. debiutował w Wilnie w roku 1930. Należał do wileńskiej grupy literackiej “Żagary”. W Latach 1936-1939 pracował w Polskim Radiu w Wilnie, następnie w Warszawie. W okresie wojny przebywał (od sierpnia 1940) w Warszawie, gdzie związany był z prasą konspiracyjną. Po wyzwoleniu współpracował z miesięcznikiem “Twórczość”. W latach 1945-1950 był attache kulturalnym w Waszyngtonie i w Paryżu. Od roku 1951 na emigracji. Od wielu lat jest profesorem literatur słowiańskich na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Po Ocaleniu (“Czytelnik” 1945) i krajowym wydaniu Gdzie słońce wschodzi i kędy zapada (wyd. “Znak” 1980) Wiersze wybrane są kolejną prezentacją poezji Miłosza w Polsce Ludowej.

Tak więc coś tam pisał będąc w grupie literackiej “Żagary”, coś wydał w 1945 roku, a później wydał w “Czytelniku” w 1945 i w “Znaku” w 1980 i Nobla dostał. Trzecią odnotowaną pozycją w jego biblio jest opisywany tutaj tomik z klatki schodowej. A jak się miała prawdziwa sytuacja do wspominego roku 1980? Proszę bardzo, za Culture.pl:

  • "Poemat o czasie zastygłym". Wilno: Koło Polonistów Słuchaczy USB, 1933
  • "Trzy zimy", Warszawa: Wyd. Władysława Mortkowicza, 1936
  • "Ocalenie", Warszawa: Czytelnik, 1945
  • "Zniewolony umysł", Paryż: Instytut Literacki, 1953. (przekł. fr., ang., wł., bułg., czeski, gr., hiszp., serb.chorw., maced., niem., szw., ukr., węg.)
  • "Światło dzienne", Paryż: Instytut Literacki, 1954
  • "Zdobycie władzy", Paryż: Instytut Literacki, 1955 (przekł. franc., ang., hiszp., gudżarati, hiszp., indonez., jap., koreański., malajski, niem., serb.-chorw., szw., węg.)
  • "Dolina Issy", Paryż: Instytut Literacki, 1955 (przekł. franc., ang., niem., bułg., duńs., fiński, flamand., norw., serb.-chorw., szw., węg.)
  • "Traktat poetycki", Paryż: Instytut Literacki, 1957 (przekł. ros.)
  • "Rodzinna Europa", Paryż: Instytut Literacki, 1959 (przekł. fr., ang., duńsk., fin., flamand., hiszp., niem., serb.-chorw., szw., węg, wł.)
  • "Król Popiel i inne wiersze", Paryż: Instytut Literacki, 1962
  • "Gucio zaczarowany", Paryż: Instytut Literacki, 1965
  • "The History of Polish Literature", London-New York: MacMillan, 1969 (tłum. pol., franc., niwem., wł.)
  • "Widzenia na zatoką San Francisco", Paryż: Instytut Literacki, 1969 (tłum. ang., franc., serb.-chorw.)
  • "Miasto bez imienia", Paryż: Instytut Literacki, 1969
  • "Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada", Paryż: Instytut Literacki, 1974 (przekł. serbsko-chorw.)
  • "Prywatne obowiązki", Paryż: Instytut Literacki, 1974
  • "Emperor of the Earth", Berkeley: University of Cal. Press, 1976 (przekł. fr.)
  • "Ziemia Ulro", Paryż: Instytut Literacki, 1977 (przekł. ang., franc., niem., serb.-chorw.)
  • "Ogród nauk", Paryż: Instytut Literacki, 1979 (przekł. franc.)

Cóż, nawet wydania oficjalnie odnotowane na ziemiach polskich przed wojną zniknęły, zniknęła cała twórczość oprócz 1945 oraz 1980, w którym to dostał Nobla. Pomijając tę cenzorską łapę na jego twórczości w Polsce miło robi się człowiekowi na duszy, że na klatce schodowej znalazł kawałek historii literatury polskiej, skrawek polskiej odwilży 1980 roku oraz stan rynku wydawniczego w tamtym okresie.

Na koniec perełka dla wytrwałych. Nota o prawach autorskich:

Copyright by Czesław Miłosz and Institut Litteraire, Paris. Wydanie krajowe pierwsze. Niniejszy egzemplarz może być sprzedawany wyłącznie w Polsce i w krajach RWPG. Sprzedaż i wysyłka pocztowa do innych krajów wzbroniona.
This copy is to be sold only in Poland and in other COMECON-countries. Sale in other countries incl. Jugoslavian is prohibited and will be prosecuted by law.


0 komentarze:

Prześlij komentarz

Polecany wpis

Tabula rasa, tabula scripta

Na samym początku drogi jesteśmy podobni do każdego bez wyjątku. Zarazem nie jesteśmy podobni do nikogo, bez konkretnych cech rozróżniający...

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *